De Vrijmetselarij is een eigentijdse stroming, geworteld in eeuwenlange traditie. Onafhankelijk van enige politieke of religieuze beweging is de vrijmetselaar zich bewust van zijn maatschappelijke verantwoordelijkheid. Het streven van iedere vrijmetselaar is permanent aan zichzelf te bouwen, zijn "ruwe steen" te bewerken, om daardoor bewuster in de samenleving te functioneren en voor anderen en zichzelf in het dagelijks leven meer te betekenen. Vrijmetselaren geloven "ieder op eigen wijze" dat er meer is tussen hemel en aarde, dat onze mensheid beweegt.
Tussen vrijmetselaren vindt een voortdurende gedachtewisseling plaats. Niet om het eigen gelijk te bewijzen, maar om samen het ware of betere te ontdekken. Die gezamenlijke zoektocht uit zich onder meer door in beslotenheid te streven naar oprechte broederschap. Vrijmetselaren gebruiken het woord "broederschap", omdat de Orde van Vrijmetselaren alleen mannelijke leden telt. Zij voelen zich thuis in een kring van mannen onder elkaar.
In de vertrouwde omgeving van het logegebouw kunnen gedachten de vrije loop krijgen en nemen. De vrijmetselaar wordt op een bijzondere wijze opgenomen in de kring: de loge. De ceremoniële bijeenkomsten zijn rijk aan symboliek en tradities, die hun betekenis bewijzen in het hier en nu. De symboliek is voor een belangrijk deel ontleend aan de laatmiddeleeuwse bouwgilden.
Het is kenmerkend voor vrijmetselaren om het zoeken te propageren en te trachten eigen gedachten te vervolmaken.
Het opdoen van wijsheid en ervaring is geen eindbestemming, maar een voortdurend proces.
Bekende persoonlijkheden zoals Mozart, Multatuli, Goethe en Truman zijn mede gevormd door hun betrokkenheid bij de Vrijmetselarij. Hedendaagse vrijmetselaren zullen met beide benen in de 21ste eeuw staan en vormen met elkaar een evenwichtig verbond, waarin velen in de maatschappij zich zullen herkennen.
De Vrijmetselarij als organisatie timmert in het algemeen wat minder aan de weg, maar wie naar een bibliotheek gaat treft diverse boeken aan waarin deze stroming ruimschoots wordt toegelicht.
De contributie bedraagt ongeveer driehonderd euro per jaar, het kost een paar avonden per maand en een gezonde dosis inzet. Hier tegenover staat een extra impuls aan de kwaliteit van het leven door verdieping van geest en de warmte van oprechte vriendschappen.
Circa zesduizend Nederlandse vrijmetselaren hopen op deze wijze bij te dragen aan een evenwichtige ontwikkeling van onze samenleving. Niet direct naar buiten gericht, maar indirect door zelfontplooiing en daardoor het bewuster dragen van verantwoordelijkheid.
Voor belangstellenden met open oor en oog voor de toekomst, zorgzaam voor het goede uit het verleden en respect voor de waarden tussen mensen, is elke vrijmetselaar beschikbaar voor oriëntatie en kennismaking.
Vrijmetselarij is een door de eeuwen doorgegeven methode om te werken aan het eigen bewustwordingsproces. Met behulp van symbolen die in het kader van verschillende ritualen met elkaar in verband worden gebracht overdenkt men het 'Ken u zelve'. Doel is zichzelf beter te leren kennen en je eigen plaats te bepalen ten opzichte van jezelf, de medemens en de kosmos, natuur of God: het Al.
De Orde van Vrijmetselaren gaat uit van het bestaan van een 'de mens en de mensheid voortstuwende wereldorde'. Het staat iedere vrijmetselaar vrij het Wezen der Dingen, God, de natuur, op eigen manier te beleven. Dit maakt het mogelijk dat mensen van verschillende religieuze overtuigingen, buitenkerkelijken, humanisten lid van dezelfde Orde kunnen zijn.
Vrijmetselaren zijn mensen die op zoek zijn naar antwoorden op de vragen over de wezenlijke dingen van het leven. Zij ontmoeten elkaar in de loge en wisselen van gedachten over allerlei onderwerpen. Zij toetsen hun eigen mening en gedachten aan die van andere vrijmetselaren, die soms zeer uiteenlopende standpunten en overtuigingen hebben. Vrijmetselaren proberen op te zoeken wat mensen en volken vereent en trachten weg te nemen wat de geesten en gemoederen verdeelt.
Over een aantal essentiële punten zijn vrijmetselaren het zeker eens:
Vrijmetselaren streven naar ontwikkeling van al die eigenschappen van geest en gemoed, die de mens en de mensheid kunnen opvoeren naar een hoger geestelijk en zedelijk niveau; Vrijmetselaren streven naar de veelzijdige en harmonische ontwikkeling van de mens en de mensheid.
Vrijmetselaren zijn niet de enigen die deze idealen nastreven en niet de enigen die zoeken naar antwoorden op de vragen des levens. Maar de methode van de vrijmetselarij - met symbolen en ritualen - is wel uniek.
Sommige vrijmetselaren die over vrijmetselarij vertellen leggen wel eens te veel accent op de eerbiedwaardige ouderdom van de uitgangspunten. Het verband met de oude Grieken of de oude Egyptenaren is al snel gelegd. Universele menselijke processen als het zoeken naar antwoorden op vragen als: 'Wie ben ik?' en 'Waar kom ik vandaan?' zijn universeel en van alle tijden.
Maar hoewel de vrijmetselarij zeker haar wortels heeft in dat universele zoekproces van 'de Mens' is het begin van de feitelijke geschiedenis toch niet verder terug te voeren dan de vroege middeleeuwen. Meer dan tweehonderdvijftig jaar aktieve geschiedenis behoort tot het fundament van de Orde. Maar ook vandaag de dag is de 'Orde van Vrijmetselaren' nog steeds een levend onderdeel van de samenleving. Zo kunnen onzegbare, onuitsprekelijke dingen toch worden geduid en overdacht, en soms zelf een ogenblik bevattelijk lijken te worden, ook al zijn ze niet in woorden te vangen.
Veel van wat vroeger is gebeurd, is minder achterhaalde geschiedenis dan vaak wordt verondersteld. Soms kan er echt van verleden tijd worden gesproken, maar er is ook veel dat eigentijds blijft. De bewust levende mens zoekt zin en betekenis in zichzelf en in de wereld om hem heen. En juist omdat Vrijmetselarij de mens bij die zoektocht behulpzaam kan zijn, is zij sinds haar ontstaan eigentijds geweest in elke periode van de geschiedenis en nog steeds.
Vrijmetselaren leren dat de vragen naar de zin van het leven niet met regels en dogma's zijn te beantwoorden. Immers, zulke vragen worden vrijwel altijd met vragen beantwoord.
van de 'Orde van Vrijmetselaren onder het Grootoosten der Nederlanden'.
Artikel 1
- Een vrijmetselaar is een vrij man van goede naam, die is ingewijd in een tot de Orde behorende loge, dan wel in een loge die werkt onder een door de Orde erkende Grootloge. Hij werkt, samen met andere vrijmetselaren, met behulp van symbolen en rituelen aan zijn persoonlijke vorming. Deze symbolen en rituelen zijn door de traditie gegeven; zij worden door de vrijmetselaar naar eigen inzicht geïnterpreteerd .De gezamenlijke arbeid stimuleert hem ook naar vermogen bij te dragen aan een betere samenleving. De vrijmetselaar zoekt op wat mensen verbindt en tracht weg te nemen wat hen verdeelt, opdat het ideaal van een allen verbindende broederschap gestalte kan krijgen. Daarbij aanvaardt hij een persoonlijke verantwoordelijkheid ten opzichte van de wereld, die hij ziet als een te voltooien bouwwerk waarvan ieder mens een levende bouwsteen is. Hij verricht die arbeid in het licht van een hoog beginsel, symbolisch aangeduid als "Opperbouwmeester des Heelals". De vrijmetselaar erkent de hoge waarde van de menselijke persoonlijkheid, de gelijkwaardigheid van alle mensen, ieders recht om zelfstandig te zoeken naar waarheid en ieders verantwoordelijkheid voor zijn doen en laten.
- Vrijmetselarij wordt beoefend in plaatselijke verenigingen, loge genaamd. Vrijmetselaren betrachten verdraagzaamheid en streven naar harmonie; mede daardoor kunnen de loges ontmoetingsplaatsen zijn voor mannen met uiteenlopende achtergronden, levensbeschouwingen en inzichten. De gezamenlijke arbeid leidt tot beleving van verbondenheid van alle vrijmetselaren. Deze verbondenheid wordt broederschap genoemd.
- De Orde van Vrijmetselaren onder het Grootoosten der Nederlanden i s het organisatorisch verband waarbinnen de voorwaarden worden geschapen om vrijmetselarij te kunnen beoefenen in de traditie waarin zij dat sedert haar oprichting heeft gedaan.
- De Orde eist van haar leden gehoorzaamheid aan de wetten des lands zolang en voor zover die wetten geen beperkingen inhouden van de vrijheid van meningsuiting en vereniging.
- De Orde onderhoudt vriendschappelijke betrekkingen met door haar erkende Grootloges in het buitenland. Mede hierdoor zorgt zij ervoor dat haar leden ook daar kunnen werken, zodat de broederketen de gehele wereld omspant.
Vrijmetselaren zelf
hebben het vaak niet door: ze spreken soms in een voor
belangstellende buitenstaander bijna onbegrijpelijk jargon. Meer
dan 250 jaar vrijmetselaars-geschiedenis heeft dat mede
veroorzaakt, sommige dingen worden 'altijd al zo genoemd'...
Als vrijmetselaren van 'een profaan' spreken bedoelen ze iemand die geen vrijmetselaar is. In dat woord profaan zit geen waardeoordeel opgesloten, het is een aanduiding voor iemand die niet in de gebruiken der Orde is ingewijd.
'Maçon' is gewoon een ander woord voor vrijmetselaar. 'Mason' in het Engels bevat hetzelfde misverstand dat in andere talen is overgenomen: de freestone mason is een bewerker van een steensoort waar in te beeldhouwen valt. De symboliek van de vrijmetselaar is die van de steenhouwer en niet die van de metselaar.
De 'arbeidstafel' is gewoon de agenda van de bijeenkomsten van een loge.
'Ritualen' zijn opgeschreven teksten die een ritueel vastleggen. Maar als een vrijmetselaar het over 'een rituaal' heeft spreekt hij niet alleen over het boekje met de geschreven tekst maar bedoelt hij zeker ook inhoud en uitvoering van een inwijding.
Een 'comparitie' is een bijeenkomst van vrijmetselaren waar, naar aanleiding van een inleiding door een van de leden, van gedachten wordt gewisseld. Het is het soort logebijeenkomst dat het meest plaatsvindt.
Een 'Open Loge' is een bijeenkomst die feestelijk van karakter is. Men komt bijeen om iemand in te wijden: tot leerling, gezel of meester te maken. De broeders zijn feestelijk gekleed in rokcostuum, smoking of donker pak. Dit is een dracht die de gelijkwaardigheid (niet: gelijkheid) der aanwezigen moet benadrukken. Een 'Open Loge' is niet open in de zin van algemeen toegankelijk voor buitenstaanders. Het is een bijeenkomst waarin de loge bewust en op een plechtige wijze met een ritueel wordt geopend en later weer wordt gesloten.
Vrijmetselaren spreken elkaar met 'broeder' aan. En ze spreken over een lid van de Orde als 'broeder Van Hout' of 'broeder Klinkhamer'. Zeker bij bepaalde onderdelen van het serieuze 'spel' dat zij spelen zullen zij die aanspreekvorm in acht nemen. Maar bij een borreltje of glaasje fris achteraf, of in de pauze, zeggen de meeste vrijmetselaren weer gewoon Fred, Charles en Martin tegen elkaar. Behalve als ze elkaar niet zo goed kennen. Dan zeggen ze gemakshalve toch weer: 'broeder'. Zo werkt dat al meer dan twee eeuwen...
Het 'Grootoosten' is de tenminste eens per jaar gehouden vergadering van vertegenwoordigers van alle loges van de 'Orde van Vrijmetselaren' in Nederland. Daar wordt het Hoofdbestuur der Orde gekozen en andere huishoudelijke zaken van de Orde geregeld. Als er 'groot' voor een functienaam staat betekent dat: bedoelde functie betreft het hoofdbestuur. Elke loge heeft bijvoorbeeld een Voorzittend Meester, een Thesaurier en een Secretaris: in het hoofdbestuur van de Orde zitten dus Grootmeester, Grootthesaurier en Grootsecretaris. Aan de naam van de 'Orde van Vrijmetselaren' is indertijd toegevoegd 'onder het Grootoosten der Nederlanden'. Hieruit blijkt welke waarde er aan die vergadering van afgevaardigden der loges gehecht wordt.
Vergeeft u het een vrijmetselaar als hij zich van jargon bedient.
Hij zou dat niet moeten doen als hij met een belangstellende buitenstaander spreekt. Maar vraagt u hem alstublieft wel wat hij bedoelt als u hem niet begrijpt!
Het bevordert de communicatie!